Çocuk Diş Hekimliği ve Pedodonti

CADDENOVA • CADDEBOSTAN

Küçük dişler, sağlıklı başlangıçlar

Pedodonti, bebeklikten ergenlik dönemine kadar çocukların ağız ve diş sağlığını korumayı ve tedavi etmeyi amaçlayan diş hekimliği alanıdır.
İlk süt dişinden kalıcı dişlere kadar çocuğunuzun ağız sağlığını birlikte takip edelim. Kadıköy Caddebostan, Bağdat Caddesi’ndeki Caddenova’da çocukların diş gelişimi, çürük riski ve tedavi ihtiyaçları yaşlarına uygun olarak değerlendirilir.

Süt dişlerindeki çürükler nasıl tedavi edilir?

Ebeveynlerin en sık merak ettiği konuların başında “Çürük süt dişi ağrımıyorsa yine de tedavi edilmeli mi?”, “Süt dişine dolgu yapılır mı?” ve “Süt dişine kanal tedavisi yapılır mı?” soruları gelir. Süt dişleri geçici olsa da çiğneme, konuşma ve kalıcı dişler için gerekli alanın korunması açısından önemlidir. Bu nedenle bir süt dişinde çürük tespit edildiğinde tedavi kararı yalnızca ağrı olup olmamasına göre verilmez.Pedodonti muayenesinde çürüğün derinliği, çocuğun yaşı ve dişin ağızda kalacağı süre birlikte değerlendirilir.

Çürük henüz dişin daha yüzeyel tabakalarındaysa ve dişin korunması uygunsa süt dişine dolgu yapılabilir. Böylece çürük temizlenir, dişin yapısı korunur ve çürüğün daha derin dokulara ilerlemesi önlenmeye çalışılır.

Çürük ilerleyerek dişin sinir dokusunu etkilediyse, dişin durumu uygunsa süt dişine kanal tedavisi veya çocuk dişlerine özgü pulpa tedavileri uygulanabilir. Amaç, mümkün olduğunda dişi doğal düşme zamanına kadar ağızda tutmak ve ağrı ya da enfeksiyon gelişmesini önlemektir.

Bir süt dişinin ağrımıyor olması ise her zaman tedaviye gerek olmadığı anlamına gelmez. Bazı çürükler uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir. Çocuğun yaşı, çürüğün derinliği, dişin düşmesine kalan süre, kök yapısı ve alttaki kalıcı dişin durumu birlikte değerlendirilerek dolgu, kanal tedavisi, takip veya çekim seçeneklerinden uygun olanı belirlenir.

Biberon çürüğü nedir? Gece süt içmek dişleri çürütür mü?

Biberon çürüğü, özellikle küçük çocuklarda üst ön dişler başta olmak üzere birden fazla dişte hızlı ilerleyebilen erken çocukluk çağı çürüğüdür. Tek nedeni biberon değildir; gece boyunca dişlerin süt, mama, meyve suyu veya şeker içeren başka içeceklerle sık ve uzun süre temas etmesi riski artırabilir.

Uyku sırasında tükürük akışı azaldığı için dişlerin doğal temizlenmesi de azalır. Bu nedenle özellikle dişler çıktıktan sonra gece beslenmesinden sonra ağız bakımının yapılmaması çürük açısından önemli bir risk oluşturabilir. Gün içinde sık atıştırma, şekerli içecekler ve yetersiz diş fırçalama da bu riski artırır.Pedodonti kontrolleri, erken çocukluk çağı çürüklerinin başlangıç aşamasında fark edilmesine yardımcı olabilir.

İlk dişlerin çıkmasıyla birlikte günde iki kez diş fırçalamaya başlanması ve gece son fırçalamadan sonra mümkün olduğunca dişlerin tekrar yiyecek veya şekerli içeceklerle temas etmemesi önemlidir. Çocuğun beslenme alışkanlıkları, yaşı ve çürük riski birlikte değerlendirilmelidir.

Çocuklarda florür güvenli midir? Diş macununda florür olmalı mı?

Ebeveynlerin en sık merak ettiği sorulardan bazıları “Florür zararlı mı?”, “Çocuk diş macununda florür olmalı mı?” ve “Florürsüz diş macunu daha mı güvenli?” sorularıdır. Florür, diş minesinin asitlere karşı daha dirençli hale gelmesine ve erken dönem mineral kayıplarının yeniden mineralizasyonuna yardımcı olarak çürük riskini azaltır. Amerikan Çocuk Diş Hekimliği Akademisi (AAPD), çocuklarda günde iki kez uygun miktarda florürlü diş macunu kullanılmasını temel çürük önleme yöntemlerinden biri olarak önermektedir.Fissür örtücüler pedodonti uygulamalarında sık kullanılan koruyucu yöntemlerden biridir.

Bu nedenle çocuk diş macununun florür içermesi önerilir. Florürsüz diş macunları diş yüzeyinin temizlenmesine yardımcı olsa da florürün çürüğe karşı sağladığı koruyucu etkiyi sağlamaz. Önemli olan florürü tamamen ortadan kaldırmak değil, yaşa uygun miktarda kullanmaktır. İlk diş çıktıktan 3 yaşına kadar yaklaşık pirinç tanesi kadar, 3–6 yaş arasında ise bezelye tanesi kadar florürlü diş macunu kullanılmalıdır. ADA da bu miktarları önermektedir. Florür konsantrasyonu açısından ise çocuklarda genellikle en az 1000 ppm florür içeren diş macunları tercih edilir.

Klinikte yapılan profesyonel florür uygulaması, florürlü diş macununun yerine geçmez. Günlük fırçalama temel koruyucu uygulamadır; profesyonel florür ise özellikle çürük riski yüksek çocuklarda ek koruma amacıyla değerlendirilebilir. Uygulama sıklığı çocuğun çürük riski, beslenme alışkanlıkları ve ağız hijyenine göre belirlenir.

Çocuğum dişlerini fırçalatmıyor, ne yapmalıyım?

Küçük çocukların diş fırçalamaya direnmesi oldukça sık görülür. Ancak ağız bakımı tamamen çocuğun isteğine bırakılmamalıdır. İlk dişlerden itibaren günde iki kez, özellikle gece yatmadan önce dişlerin temizlenmesi önemlidir.

Çocuğun kendi diş fırçasını seçmesine izin vermek, ebeveynle birlikte fırçalamak, kısa bir şarkı veya oyunla rutini daha eğlenceli hale getirmek işe yarayabilir. Çocuk kendi dişlerini fırçalasa bile küçük yaşlarda tüm yüzeyleri yeterince temizleyemeyebilir; bu nedenle fırçalamanın ebeveyn tarafından tamamlanması gerekir.
Pedodonti kontrollerinde ebeveynlere çocuğun yaşına uygun fırçalama ve ağız bakım önerileri de verilir.

Süt dişi erken çekilirse ne olur, yer tutucu gerekir mi?

Süt dişleri kalıcı dişler için çenede yer tutar. Bir süt dişi normal düşme zamanından çok önce kaybedildiğinde komşu dişler boşluğa doğru hareket edebilir ve alttan gelecek kalıcı diş için gerekli alan azalabilir.

Bu durumda yer tutucu adı verilen apareyler değerlendirilebilir. Ancak her süt dişi çekiminden sonra yer tutucu gerekmez. Hangi dişin kaybedildiği, çocuğun yaşı, kalıcı dişin sürme zamanı ve çenedeki mevcut yer birlikte değerlendirilerek karar verilir.

Kalıcı diş arkadan çıkıyor ama süt dişi düşmedi, ne yapılır?

Özellikle alt ön bölgede kalıcı dişlerin süt dişlerinin arkasından sürmesi çocuklarda sık görülebilir. Ebeveynler bu durumu bazen “çift sıra diş” olarak tarif eder.

Süt dişi yeterince sallanıyorsa çoğu zaman kısa süre içinde kendiliğinden düşebilir. Ancak süt dişi hiç hareket etmiyorsa, kalıcı diş belirgin şekilde sürmüşse veya dişlerin konumu açısından sorun oluşuyorsa diş hekimi tarafından değerlendirilmesi gerekir. Gerekli durumlarda süt dişinin çekilmesi düşünülebilir.

Emzik ve parmak emme dişleri etkiler mi?

Emzik kullanımı ve parmak emme bebeklik döneminde sık görülen alışkanlıklardır. Ancak bu alışkanlıkların uzun süre devam etmesi ön dişlerin konumunu ve çene gelişimini etkileyebilir.

Özellikle uzun süreli ve yoğun parmak emme veya emzik kullanımı; ön dişlerde açıklık, üst ön dişlerin öne doğru konumlanması veya kapanış bozukluklarıyla ilişkili olabilir. Etki, alışkanlığın ne kadar sık, ne kadar güçlü ve hangi yaşa kadar devam ettiğine göre değişir. Uzun süre devam eden alışkanlıklarda diş ve çene gelişiminin kontrol edilmesi yararlı olur.

Çocuklarda diş gıcırdatma normal mi?

Çocuklarda özellikle uyku sırasında diş sıkma veya gıcırdatma görülebilir. Bazı çocuklarda dönemsel olarak ortaya çıkar ve herhangi bir tedavi gerektirmeden azalabilir.

Ancak dişlerde belirgin aşınma, çene ağrısı, sabah baş ağrısı, diş hassasiyeti veya uzun süre devam eden yoğun gıcırdatma varsa değerlendirme yapılması gerekir. Diş gıcırdatmanın tek bir nedeni yoktur; çocuğun diş gelişimi, kapanışı ve eşlik eden diğer bulgular birlikte değerlendirilmelidir.

Çocuklarda ağız kokusu neden olur?

Çocuklarda ağız kokusunun en sık nedenlerinden biri diş ve dil yüzeylerinde biriken bakteri plağıdır. Yetersiz diş fırçalama, diş çürükleri, diş eti problemleri ve dil yüzeyindeki birikimler ağız kokusuna neden olabilir.

Ağız kuruluğu, burun tıkanıklığı nedeniyle ağızdan nefes alma ve bazı boğaz-burun problemleri de ağız kokusuna eşlik edebilir. Düzenli fırçalamaya rağmen devam eden ağız kokusunda yalnızca dişler değil, ağız ve üst solunum yolları da birlikte değerlendirilmelidir